Phòng trà ca nhạc Sài Gòn xưa (4): Mặt trăng và mặt trời ở phòng trà Tự Do

Dòng Nhạc Xưa xin mời quý vị yêu nhạc trở về với phòng trà Tự Do tọa lạc tại số 80 đường Tự Do (nay là đường Đồng Khởi) qua bài 4 trong loạt bài của ký giả Lê Văn Nghĩa.

Phòng trà ca nhạc Sài Gòn xưa: Mặt trăng và mặt trời ở phòng trà Tự Do

(Nguồn: bài viết của tác giả Lê Văn Nghĩa đăng trên ThanhNien.vn ngày 2016-10-27)

Với một lực lượng ca sĩ, ban nhạc hùng hậu và nổi tiếng, cộng với lợi điểm nằm giữa trung tâm thành phố, phòng trà Tự Do của ông Ngô Văn Cường xuất hiện đều trên các mặt báo lúc đó.

Phòng trà ca nhạc Sài Gòn xưa (3): Danh ca đất bắc thành danh ở phương nam (Lê Văn Nghĩa)

Trước năm 1954, nhiều ca nhạc sỹ đã nhen nhóm hình thành phong trào phòng trà ở đất Bắc. Sau 1954, theo làn sóng di cư, những nghệ sỹ gốc Bắc tiếp tục phát triển và làm rực rỡ các phòng trà ca nhạc ở miền Nam tự do. Chúng tôi xin nối tiếp loạt bài viết có giá trị của ký giả lão thành Lê Văn Nghĩa để giới thiệu nhạc sỹ Phạm Đình Chương và phòng trà Đêm Màu Hồng huyền thoại.

Phòng trà ca nhạc Sài Gòn xưa (2): ‘Phù thủy’ Jo Marcel, Lệ Thu và phòng trà Ritz

Nói đến phòng trà ca nhạc đất Sài Gòn, người yêu nhạc xưa không thể không nhắc đến Jo Marcel, một nghệ sỹ đa tài. Vừa là một nhạc công, vừa là một ca sỹ có chất giọng trầm ấm nhưng ông cũng là một nhà tổ chức âm nhạc và quản lý phòng trà nổi tiếng bậc nhất của làng nhạc Việt. [dongnhacxua.com] xin tiếp nối chủ đề này qua bài viết của nhà báo Lê Văn Nghĩa.

Jo Marcel. Ảnh: hopampro.com
Jo Marcel. Ảnh: hopampro.com

Phòng trà ca nhạc Sài Gòn xưa (1): Từ em tiếng hát lên trời (Lê Văn Nghĩa)

Góp một phần không nhỏ vào sự hình thành và phát triển  của dòng nhạc xưa là các phòng trà ca nhạc. [dongnhacxua.com] xin mạn phép đăng lại loạt bài viết rất có giá trị của ký giả Lê Văn Nghĩa để thế hệ trung niên sinh sau 1975 như chúng tôi hay các thế hệ trẻ hơn hình dung phần nào về đời sống âm nhạc của một Sài Gòn xưa.

Tình Đời (tức Duyên Kiếp Cầm Ca) của Minh Kỳ. Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com
Tình Đời (tức Duyên Kiếp Cầm Ca) của Minh Kỳ. Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

tinh-doi-1-minh-ky-amnhacmiennam-blogspot-com-dongnhacxua-com tinh-doi-2-minh-ky-amnhacmiennam-blogspot-com-dongnhacxua-com tinh-doi-3-minh-ky-amnhacmiennam-blogspot-com-dongnhacxua-com

PHÒNG TRÀ CA NHẠC SÀI GÒN XƯA: TỪ EM TIẾNG HÁT LÊN TRỜI
(Nguồn: bài viết của tác giả Lê Văn Nghĩa đăgn trên ThanhNien.vn ngày 2016-10-24)

Trong Tình đời , một ca khúc của nhạc sĩ Minh Kỳ vẫn còn phổ biến đến bây giờ, có nhắc đến phòng trà và nỗi niềm cô ca sĩ: “Khi biết em mang kiếp cầm ca/Đêm đêm phòng trà/Dâng tiếng hát cho người người/Bỏ tiền mua vui/Hỏi rằng anh ơi/Còn yêu em nữa không”…

Những Giọng Ca Vàng: Thu Hồ (1919 – 2000)

Trong bài viết về bản “Trăng Mờ Bên Suối” của nhạc sỹ Lê Mộng Nguyên, chúng tôi có nhắc đến người đầu tiên đưa bản này ra mắt công chúng là ca sỹ / nhạc sỹ Thu Hồ, thân phụ của ca sỹ Mỹ Huyền hải ngoại. Dòng Nhạc Xưa xin trân trọng giới thiệu đôi nét về cuộc đời và hoạt động nghệ thuật của nhạc sỹ Thu Hồ.

Ảnh: vnchord.com

ĐÔI NÉT VỀ CA SỸ / NHẠC SỸ THU HỒ (1919 – 2000)
(Nguồn: wikipedia.org)

Nhạc sỹ Thu Hồ (1919 – 2000). Ảnh: wikipedia

Thu Hồ (1919-2000) là một ca sĩ, nhạc sĩ, nhà soạn kịch người Việt Nam. Ông là thân phụ của nữ ca sĩ Mỹ Huyền.

Cuộc đời

Tên thật của ông là Hồ Thu, sinh ngày 14 tháng 10 năm 191

Trăng Mờ Bên Suối (Lê Mộng Nguyên)

Cách đây vài ngày, Dòng Nhạc Xưa đã có một bài viết chia buồn về sự ra đi của đạo diễn Lê Mộng Hoàng (1929 – 2017). Nhân dịp này, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu nhạc sỹ Lê Mộng Nguyên (1930), người em ruột của Lê Mộng Hoàng, tác giả bản “Trăng Mờ Bên Suối” bất hủ.

Trăng Mờ Bên Suối (Lê Mộng Nguyên). Ảnh: hopamviet.vn

ĐÔI NÉT VỀ NHẠC SỸ LÊ MỘNG NGUYÊN
(Nguồn: wikipedia.org)

Nhạc sỹ Lê Mộng Nguyên. Ảnh: hopamviet.vn

Nhạc sĩ Lê Mộng Nguyên (1930 -) là tác giả ca khúc nổi tiếng Trăng mờ bên suối. Ông còn là giáo sư, tiến sĩ Luật và Khoa Học Chính trị, được bầu vào Hàn lâm Viện Khoa học Hải ngoại của Pháp. Ngoài ra, Lê Mộng Nguyên còn viết văn và làm thơ.

Ánh nắng chiều trong ‘Nắng Chiều’ & ‘Đường Xưa Lối Cũ’

Ánh hoàng hôn đã được rất nhiều nhạc sỹ ghi lại trong trong âm nhạc qua không ít nhạc phẩm bất hủ . Dòng Nhạc Xưa xin mạn phép đăng lại một bài viết của tác giả Trần Chí Phúc về hai bản “Nắng chiều” của Lê Trọng Nguyễn và “Đường xưa lối cũ” của Hoàng Thi Thơ.

 

Nắng chiều (Lê Trọng Nguyễn). Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Đường xưa lối cũ (Hoàng Thi Thơ). Ảnh: tkxuyen.com

Nghệ thuật viết ca khúc qua Nắng Chiều – Lê Trọng Nguyễn và Đường Xưa Lối Cũ – Hoàng Thi Thơ

(Nguồn: bài viết của tác giả Trần Chí Phúc đăng trên sbtn.tv ngày 2015-11-05)

Cát bụi (Trịnh Công Sơn)

Với những người theo đạo Chúa thì thứ tư hôm nay là một ngày đặc biệt vì đó là Thứ Tư Lễ Tro. Ý nghĩa chính của ngày lễ này là để chúng ta ý thức thân xác con người hình thành từ tro bụi và một mai sẽ trở thành bụi tro, chỉ có linh hồn là có sự sống vĩnh cửu, vượt ra khỏi giới hạn của không gian và thời gian. Nhắc đến những điều này không phải để chúng ta tự ti yếm thế mà để chúng ta sống yêu thương hơn, bớt đi hận thù và những sân si đời này. Dòng Nhạc Xưa xin chúc người yêu nhạc có những phút giây lắng đọng để tìm về lại với chính cái tôi tốt đẹp vốn có của mỗi người!

Cát bụi (Trịnh Công Sơn). Ảnh: theharmonica.net

ĐÔI NÉT VỀ HOÀN CẢNH RA ĐỜI CỦA BẢN “CÁT BỤI”
(Nguồn: bài viết của Trịnh Công Sơn đăng trên Tạp chí Thế Giới Âm Nhạc, số 1-1998)

Trịnh Công Sơn chụp ở ban công ngôi nhà của ông trên đường Nguyễn Trường Tộ, Huế vào khoảng 1969. Ảnh: tcs-home.org

Vào một buổi chiều ngày tháng không còn nhớ, tôi một mình đến rạp Casino xem phim ”Hiệp sĩ mù nghe gió kiếm” tập 6 . Đây là bộ phim nhiều tập, đã xem tập này thì không thể không chờ xem tập khác. Nói chung là tập nào cũng hấp dẫn. Trong 6 tập có đoạn hiệp sĩ mù xuất kiếm giải cứu cho một nàng Kiều xinh đẹp. Cứ mỗi tuyệt chiêu xuất ra là nghe có một tiếng nói bình giả ca ngợi. Đường kiếm như có thêm sức mạnh mỗi lúc một uyển chuyển huy hoàng hơn. Sau khi cứu được nàng Kiều, hiệp sĩ mù quay về phía tiếng nói vái tay chào hỏi. Hoá ra bên vệ đường dưới gốc cây to có một người mù khác đang ngồi xếp bàn, trên hai chân có cây đàn bọc trong bao vải gác ngang. Người nghệ sĩ mù có nhã ý chơi một bản đàn tặng hiệp sĩ mù. Hai người bèn kéo nhau vào một khu rừng gần đấy. Hình như rừng vào thu nên các cành đều trơ lá, chỉ thấy một đám lá vàng đỏ trải dài trên mặt đất. Hai người ngồi tựa vào hai gốc cây đối diện nhau. Tiếng đàn cất lên như một lời than thở ngậm ngùi về đất trời, về kiếp người. Tiếng đàn nửa chừng bỗng đứt giây. Người nghệ sĩ mù nói : có kẻ bất thiện đang nghe lén. Quả đúng như vậy, có một tên gian đang rình rập hiệp sĩ mù. Thế là hai người lặng lẽ chia tay.

Hết phim, tôi tản bộ ngang trên đường phố. Không hiểu sao cái đoạn phim ngắn ngủi ấy khiến tôi buồn buồn. Chiều tôi về nhà, sau khi ăn, tôi ngồi đọc lại cuốn “ Zorba le Grec”. Đến đoạn Zorba than thở : “ Chim đa đa ơi thôi đừng hót nữa, tiếng hót mày làm tan nát tim ta”, tôi bỗng gập sách lại và không đọc nữa. Có một cái gì đó thật trùng hợp trong cùng một buổi chiều. Một nỗi buồn hay một điều gì đó gần với sự rời xa ly biệt đang cựa mình thức dậy trong tôi.Tôi lại ra đường tìm một góc quán quen thuộc ngồi. Trên đường trở về nhà, trong đầu bỗng vang lên một tiếng hát. Tôi lập đi lập lại nhiều lần trong đầu, hát thành tiếng khe khẽ. Đến khi về nhà ghi lại thì bài hát đã gần như hoàn chỉnh. Sáng hôm sau mang hát cho một số bạn bè nghe, hầu như ai cũng thích.

Đó là câu chuyện sự ra đời của bài “ Cát bụi”.

Mỗi bài hát đều bắt nguồn từ một duyên cớ nào đó. Có khi từ một câu chuyện không đâu.

Bây giờ thì người hiệp sĩ mù kia đã chết rồi. Khoảng hai năm nay. Người viết Zorba đã qua đời dĩ nhiên con chim đa đa kia cũng đã chết. Và nếu Zorba là một con người có thật được Nikos Kazantzakits tiểu thuyết hoá thì nay ông cũng mất rồi.

“ Tiếng động nào gõ nhịp không nguôi…”

Thời gian đã nghiền nát tất cả thành cát bụi hết rồi.

Tạp chí Thế Giới Âm Nhạc, số 1-1998

LẮNG NGHE VÀ CẢM NHẬN: CÁT BỤI
(Nguồn: bài viết của tác giả Liêu Hà đăng trên 24h.com.vn ngày 2013-11-30)

Tôi yêu thích nhạc Trịnh Công Sơn không chỉ vì nhạc Trịnh lãng mạn, hư hư, ảo ảo đến vô thường mà trong đó còn chứa biết bao những triết lý sâu sắc về tình yêu, về cuộc sống và đời người. Ở nhạc Trịnh, người ta không chỉ bắt gặp những dấu son đẹp trong ca từ, sự tha thiết đến cuồng nhiệt yêu thương hay những lẽ sống trong cuộc đời mà ở đó còn có những hoang hoải, băn khoăn về một kiếp người ngắn ngủi, sinh ra, lớn lên, già đi rồi mất cũng chỉ trong gang tấc. Những trăn trở đó, đã đi vào nhạc Trịnh nhẹ nhàng, lãng đãng như hơi thở nhưng vô cùng sâu lắng.

Vĩnh biệt đạo diễn tài ba Lê Mộng Hoàng (1929 – 2017)

Làng điện ảnh Việt Nam vừa chia tay một trong số những đạo diễn tài ba nhất, có đóng góp nhiều nhất trong việc hình thành của nền điện ảnh Miền Nam và đào tạo nhiều thế hệ diễ viên tài danh: Lê Mộng Hoàng. Điều đáng nói là trong rất nhiều bộ phim của ông, điện ảnh và âm nhạc đã giao thoa với nhau để chắp cách cho nhiều ca khúc đi sâu vào lòng người: bản “Tình lỡ” của Thanh Bình trong phim “Nàng”, bản “Nắng chiều” của Lê Trọng Nguyễn trong bộ phim cùng tên, “Vĩnh biệt mùa hè” của Thanh Tùng trong bộ phim cùng tên, v.v. Dòng Nhạc Xưa xin thay mặt những người yêu nhạc kính mong linh hồn ông sớm an nghỉ miền cực lạc!

Vĩnh biệt đạo diễn nổi tiếng của điện ảnh miền Nam Lê Mộng Hoàng

(Nguồn: bài viết của tác giả P.C. Tùng đăng trên ThanhNien.vn ngày 2017-02-23)

Đạo diễn Lê Mộng Hoàng, một tên tuổi lớn của điện ảnh miền Nam đã qua đời ở tuổi 88 vào lúc 3 giờ sáng 23.2 tại nhà riêng trên đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận (TP.HCM) sau một thời gian nằm viện.

Đạo diễn Lê Mộng Hoàng sinh năm 1929 tại Huế. Ông sang Pháp du học ngành âm nhạc, sau đó là điện ảnh. Về Việt Nam, ông thực hiện bộ phim đầu tay Bụi đời dựa trên tập truyện Những hòn sỏi của Võ Đình Cường vào năm 1957.

Sau đó, ông tiếp tục đạo diễn nhiều phim điện ảnh trước năm 1975 như Vụ án tình, Nàng, Chiều kỷ niệm, Mãnh lực đồng tiền, Con gái chị Hằng, Gánh hàng hoa, Ly rượu mừng, Xin đừng bỏ em, Năm vua hề về làng… Trong đó, bộ phim Nàng với diễn xuất của diễn viên Thẩm Thúy Hằng và Trần Quang đã đoạt Tượng vàng tại Đại hội Điện ảnh Á châu ở Đài Loan lần thứ 17. Sau năm 1975, ông vẫn tiếp tục làm nhiều phim như Tình khúc 68, Ngọn lửa thành đồng, Bản tình ca

Đạo diễn Lê Mộng Hoàng (trái) và diễn viên Trần Quang

Những Giọng Ca Vàng: Tứ Trụ Nhạc Vàng

Nhắc đến những giọng ca vàng của sân khấu ca nhạc Sài Gòn xưa, chúng ta không thể không nhắc đến bốn giọng nam mà đã được giới yêu nhạc phong cho danh hiệu “tứ trụ”: Duy Khánh (1936 -2003), Hùng Cường (1936 – 1996), Nhật Trường – Trần Thiện Thanh (1942 – 2005) và Chế Linh. Ba trong số đó đã vĩnh viễn giã từ trần gian, chỉ còn mỗi Chế Linh cũng đã ở vào hàng “trưởng lão”. Dòng Nhạc Xưa xin trân trọng giới thiệu qua bốn giọng ca lừng danh qua một bài viết vừa sưu tầm được.

CA SĨ SÀI GÒN XƯA – TỨ TRỤ SÀI GÒN

(Nguồn: bài viết của tác giả Xuân Ngọc đăng trên 2saigon.vn ngày 2016-02-25)

Tôi là một đứa 9x đời giữa. Ba mẹ vốn có máu xê dịch và yêu văn nghệ, thế nên tôi may mắn lớn lên trong giai điệu da diết của những bản nhạc tiền chiến và nhạc vàng được phát xuyên suốt trên các chuyến xe đường dài lên rừng, xuống biển. Vậy là tôi nghiễm nhiên nghiện luôn dòng nhạc “buồn ngủ” này. Nhắc đến nhạc xưa, không thể không kể đến bốn trụ cột của nền nhạc vàng – nhạc tiền chiến thời bấy giờ hay còn gọi là “Tứ Trụ” gồm: Hùng Cường, Duy Khánh, Nhật Trường và Chế Linh.

1. Hùng Cường

Hùng Cường được sinh ra để làm nghệ thuật! Trong bộ Tứ Trụ nhạc vàng, ông được xem là “chân trụ” đa tài nhất bởi bên cạnh vai trò ca nhạc sĩ, ông còn là một nghệ sĩ cải lương, kịch sĩ kiêm tài tử điện ảnh.

Ca sĩ Sài Gòn xưa – Nam danh ca Hùng Cường