Tôi Trở Về Thành Phố – tiếng hát Thanh Phong và một nỗi buồn còn ở lại

Có những bài hát không cần kể một câu chuyện thật dài. Chỉ vài câu đầu thôi, đã đủ mở ra cả một vùng ký ức. Tôi Trở Về Thành Phố, nhạc phẩm của Y Vân, thường được ghi nhận là phổ từ thơ Hoàng Huy, là một ca khúc như vậy.

Bài hát bắt đầu bằng một cuộc trở về. Nhưng đó không phải là cuộc trở về vui mừng, không phải cảnh đoàn viên rộn rã, cũng không phải tiếng reo của người tìm lại được chốn xưa. Người trong bài hát trở về thành phố để “làm khúc hát một mình”. Một chữ “một mình” thôi, mà đã đặt cả ca khúc vào một khoảng buồn rất rộng.

Trong những ngày tiễn biệt ca sĩ Thanh Phong, nghe lại Tôi Trở Về Thành Phố bỗng thấy bài hát như mang thêm một tầng nghĩa khác. Ngày trước, Thanh Phong hát bài này bằng tiếng hát của một người còn đứng giữa cuộc đời, còn kể lại nỗi buồn của tuổi trẻ, của tình yêu, của thời cuộc và những cuộc chia xa. Hôm nay, khi người ca sĩ ấy đã rời xa cõi tạm, câu hát “tôi trở về thành phố” lại nghe như một lời vọng về từ miền ký ức.

Thành phố trong bài hát không chỉ là một địa danh. Đó có thể là Sài Gòn của những năm tháng cũ, với phố xá, bờ sông, những buổi chiều chưa tắt nắng và những bóng người đi qua nhau trong lặng lẽ. Nhưng đó cũng là thành phố của âm nhạc, của sân khấu, của phòng trà, của những bản thu cũ, của Tam Ca Sao Băng, của một thời thanh xuân nay đã lùi xa.

đọc tiếp

Thanh Phong (1942–2026): Lời chia tay một vì sao băng

Với nhiều khán giả hôm nay, tên Thanh Phong gần như luôn được nhắc cùng hai chữ Sao Băng. Nhưng phía sau cái tên của một ban tam ca nổi tiếng còn là cuộc đời dài của một nghệ sĩ: bước vào âm nhạc từ thuở lên mười, đi qua những sân khấu Sài Gòn trước năm 1975, trải qua những năm tháng tha hương và mưu sinh nơi đất Pháp, rồi cuối đời vẫn tìm về với tiếng hát, bạn bè và quê nhà.

Ca sỹ Thanh Phong (1942 – 2026).

Từ cậu học trò của nhạc sĩ Nguyễn Đức đến những sân khấu Sài Gòn

Thanh Phong tên thật là Đào Công Thanh, sinh ngày 3 tháng 5 năm 1942. Khi mới khoảng mười tuổi, ông đã theo học tại lò nhạc Nguyễn Đức — nơi từng dìu dắt nhiều giọng ca của Sài Gòn. Chính nhạc sĩ Nguyễn Đức là người đặt nghệ danh Thanh Phong cho cậu học trò nhỏ.

Sau những năm học nhạc, Thanh Phong bắt đầu biểu diễn tại các vũ trường ở Sài Gòn và được nhạc sĩ Võ Đức Tuyết hướng dẫn thêm về nghề. Một tư liệu chân dung cho biết ở tuổi 18, ông đã hát hằng đêm tại vũ trường Olympia. Từ thập niên 1960, ông hoạt động trong Đoàn Văn nghệ Bảo An và Biệt đoàn Văn nghệ Trung ương — những môi trường đã đưa ông gặp hai người bạn rồi trở thành hai người bạn diễn gắn bó: Phương Đại và Duy Mỹ.

Đó cũng là lúc một cuộc gặp gỡ đẹp của âm nhạc bắt đầu.

Ban Tam ca Sao Băng — ba giọng hát, một dấu ấn

Thanh Phong vốn yêu thích nghệ thuật hợp ca và đặc biệt ngưỡng mộ lối phối bè của Ban Thăng Long. Từ cảm hứng ấy, ông cùng Phương Đại và Duy Mỹ hình thành một ban tam ca; một lần nữa, nhạc sĩ Nguyễn Đức là người đặt tên cho nhóm: Ban Tam ca Sao Băng.

đọc tiếp