Hoa trong nhạc: Mimosa

Nhắc đến Đà Lạt, người yêu nhạc thường hay nhớ đến hoa đào qua tuyệt tác “Ai lên xứ hoa đào” của Hoàng Nguyên. Tuy nhiên lẫn trong số những loài hoa góp vào vườn âm nhạc đủ màu sắc, chúng ta còn bắt gặp Mimosa. Dòng Nhạc Xưa xin tiếp tục chủ đề “Hoa trong nhạc” với bài viết giới thiệu loài hoa đặc trưng cho xứ “Ngàn hoa”.

Hoa “Mimosa” Đà Lạt – lại thêm một “ngộ sự văn hóa”

(Nguồn: bài viết của tác giả Nguyễn Đình Hòa đăng trên vacne.org.vn ngày 2012-01-26)

Có đến 2 loài hoa được gọi chung tên là Mimosa ở Đà Lạt nhưng đều thuộc chi Keo Acacia, không thuộc chi Trinh nữ Mimosa.

Ảnh: http://vacne.org.vn


1.Chi Trinh nữ
(danh pháp khoa học: Mimosa – có nghĩa là Trinh nữ) là một chi khoảng 400 loài cây thân thảo và cây bụi, thuộc phụ họ Trinh nữ (Mimosoideae) trong họ Đậu (Fabaceae), lá kép hình lông chim với các tên gọi dân dã như xấu hổ, trinh nữ, mai dương v.v. (1). Loài được biết nhiều nhất là Mimosa pudica với tên gọi dân dã là cây xấu hổ hay cây trinh nữ bò lan do các lá của chúng khép lại khi bị chạm vào. Nhiều loài khác cũng khép lá lại vào buổi chiều. Trinh nữ có nguồn gốc ở miền nam Mexico và khu vực Trung Mỹ nhưng đã phổ biến rộng khắp như là một

loài cây cảnh được trồng trong nhà trong các khu vực ôn đới và ngoài vườn trong các khu vực nhiệt đới. Năm 1947 Thailand còn mắc sai lầm khi nhập cây mai dương về để cải tạo đất vì chúng là cây họ đậu. Việc trồng ngoài vườn đã làm cho Mimosa nhanh chóng trở thành một loại cỏ dại và một số loài trong đó trở thành loài xâm hại nguy hiểm ở nhiều nơi (1) .

Hoa trong nhạc: ti-gôn

Chỉ với một áng thơ “Hai sắc hoa ti-gôn” của thi sỹ bí ẩn T.T.KH, loài hoa mang hình dáng “tim vỡ” đã đi vào thơ nhạc Việt. Dòng Nhạc Xưa xin tiếp nối chủ đề hoa trong nhạc với ti-gôn.

Hai sắc hoa ti-gôn (T.T.KH – Trần Trịnh). Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Đôi nét về hoa ti-gôn

(Nguồn: wikipedia)

Hoa ti-gôn. Ảnh: wikipedia

Chi Ti-gôn hay còn gọi chi hiếu nữ, Ăng-ti-gôn (danh pháp khoa học: Antigonon) là tên gọi chung để chỉ chi thực vật thuộc họ Rau răm (Polygonaceae), có nguồn gốc từ Trung Mỹ.

Hoa trong nhạc: tầm xuân

Dòng Nhạc Xưa giới thiệu hoa tầm xuân dân dã để tiếp nối chủ đề ‘hoa trong nhạc‘.

Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Đôi nét về hoa tầm xuân

(Nguồn: wikipedia)

Lá và cuống. Ảnh wikipedia
Hoa tầm xuân. Ảnh: wikipedia

Tầm xuân, danh pháp khoa học Rosa canina L., là một loài hoa hồng leo có nguồn gốc châu Âu, Tây Bắc Phi và Tây Á.

Miêu tả

Tầm xuân là loài cây bụi sớm rụng lá có chiều cao từ 1–5 m, mặc dù đôi khi chúng cũng có thể leo cao hơn tới ngọn của các loài cây khác. Thân tầm xuân có nhiều gai sắc, nhọn, có móc giúp chúng leo dễ dàng. Lá kép lông chim, với 5-7 lá chét. Hoa thường có màu hồng nhạt, biến đổi từ hồng đậm tới trắng, với đường kính 4–6 cm và có nhiều cánh, lúc chính thành quả màu cam đỏ cỡ 1.5–2 cm.

Hoa trong nhạc: hoa gạo

Một loài hoa phổ biến ở miền Bắc nước ta là hoa gạo cũng đã đi vào nhạc với ca khúc “Chị tôi” bất hủ của nhạc sỹ Trọng Đài, lấy ý thơ của nữ sỹ Đoàn Thị Tảo. Dòng Nhạc Xưa xin mời quý vị tìm hiểu về hoa gạo và cũng như bài thơ nổi tiếng này.


Tháng Ba đang mùa hoa gạo, song những cây gạo còn lại ở nội thành Hà Nội được xem như của hiếm rất khó bắt gặp. Loài cây này thường chỉ được trồng ở ngoài đồng hoặc bên ngoài khu đông dân cư. Ảnh: dantri.com.vn
Trong mùa hoa tháng Ba, phần ngọn cây gạo này chỉ nhìn thấy hoa đỏ rực một góc trời. Ảnh: dantri.com.vn

Đôi nét về cây gạo

(Nguồn: wikipedia)

Cây gạo (danh pháp hai phần: Bombax ceiba), tương tự như các loài cây khác trong chi Bombax, còn có tên gọi khác là mộc miên hay hồng miên. Trong một số hệ thống phân loại cũ, người ta đưa nó vào họ Gạo (Bombacaceae).
Hoa gạo

Là loài cây ở vùng nhiệt đới với thân cây cao và thẳng với lá rụng vào mùa đông. Các hoa đỏ với 5 cánh hoa mọc vào mùa xuân trước khi cây ra lá non. Quả nhỏ chứa các sợi tương tự như sợi bông. Thân cây có các gai để ngăn cản sự tấn công của động vật. Mặc dù bề ngoài thì thân cây có vẻ tốt cho mục đích khai thác gỗ, nhưng gỗ của nó quá mềm để có thể sử dụng vào những việc như vậy.

Bông điên điển (Hà Phương)

Tiếp nối chủ đề “Hoa trong nhạc“, Dòng Nhạc Xưa trân trọng giới thiệu một sáng tác đậm chất Nam bộ của nhạc sỹ Hà Phương: Bông điên điển. Theo tâm sự của nhạc sỹ thì “đó là dịp ông về vùng Láng Linh (An Giang), thấy các cô gái chèo xuồng hái bông điển điển thật đẹp. Hỏi ra mới biết, đó là những cô gái về xứ này làm dâu. Ý tứ đó đã gợi cảm hứng cho ông sáng tác.” (Nguồn: CaiLuongVietNam.com). Ca từ mộc mạc, giai điệu mang âm hưởng điệu ru, câu hò vùng sông nước Mê Kông và qua giọng ca mùi mẫn của Phi Nhung đã làm nên một “Bông điên điển” đi sâu vào lòng người yêu nhạc.

Nhạc sỹ Hà Phương. Ảnh: ThanhNien.com.vn

Đôi nét về cây điên điển

(Nguồn: wikipedia)

Bông (hoa) điên điển. Ảnh: wikipedia

Điên điển hay điền thanh thân tía, điền thanh bụi có tên khoa học là Sesbania sesban, là một loài cây thuộc họ Đậu (Fabaceae). Bông điên điển được xem là một loại rau ở miền đồng bằng Nam Bộ của Việt Nam. Người ta sử dụng nó làm dưa chua, nấu canh, làm gỏi trộn thịt gà. Cây này còn một tác dụng nữa là cải tạo đất khi sử dụng làm phân xanh, do rễ của nó cũng giống như rễ của các loài cây thuộc họ Đậu khác, có các vi khuẩn nốt sần cố định đạm sống cộng sinh. Là loài cây hoang dã nên nó dễ thích nghi với môi trường, có sức cạnh tranh mãnh liệt với sâu bệnh và các cây cỏ khác.

Hoa trinh nữ (Trần Thiện Thanh)

Có một loài hoa dại mang cái tên mộc mạc: “hoa mắc cỡ” hay “hoa xấu hổ”. Và cũng chính loài hoa ấy lại có một cái tên nghe rất “quý phái”: “hoa trinh nữ”. Nhạc sỹ Trần Thiện Thanh đã liên tưởng đến câu chuyện một vị vua và chàng lính trẻ thân chinh đi hành quân với loài hoa “không hương, không sắc màu nhưng biết xếp lá ngây thơ” để cho ra đời bản nhạc bất hủ: Hoa trinh nữ. Hôm nay Dòng Nhạc Xưa xin trân trọng giới thiệu sáng tác này.

Hoa trinh nữ (Trần Thiện Thanh). Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Đôi nét về hoa trinh nữ

(Nguồn: wikipedia)

Hoa mười giờ (Đài Phương Trang)

Hoa mười giờ là một loài hoa dân dã. Thế nhưng qua nét nhạc tài tình của nhạc sỹ Đài Phương Trang, những cánh hoa xinh xinh bé nhỏ đã đi vào nhạc qua một nhạc phẩm nổi tiếng: Hoa mười giờ. Dòng Nhạc Xưa xin trân trọng giới thiệu ca khúc này đến với quý vị yêu nhạc.

Hoa mười giờ (Đài Phương Trang – Ngọc Sơn). Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Đôi nét về hoa mười giờ

(Nguồn: bài viết của tác giả Ngọc Ánh đăng trên sankhaucailuong.com ngày 2009-06-09)

Hoa mười giờ hay rau sam hoa lớn (danh pháp hai phần: Portulaca grandiflora) là một loài cây thân mọng nước, nhỏ, nhiều nhánh và lớn nhanh trong họ Rau sam (Portulacaceae). Tên gọi mười giờ là do hoa của nó thường chỉ nở từ khoảng 8/9 giờ đến 10 giờ sáng trong ngày. Là loại cây thân thảo, cao khoảng 10–15 cm. Lá hình dải hơi dẹt, dài 1,5–2 cm, mép nguyên, thân có màu hồng nhạt, lá có màu xanh nhạt.

Hoa Biển (Anh Thy)

Trong một bài viết trước, chúng tôi đã nói về sự nhầm lẫn tác giả của ca khúc “Đừng gọi anh bằng chú” mà vốn của Anh Thy nhưng lại được gán cho nhạc sỹ Diên An (tức Nguyễn Văn Để của “Vết thương cuối cùng”). Hôm nay Dòng Nhạc Xưa cũng xin vay mượn nhiều nguồn dữ liệu đáng tin cậy để góp phần làm sáng tỏ tác giả thật sự của bản “Hoa Biển” là Anh Thy chứ không phải nhạc sỹ Trần Thiện Thanh mà người yêu nhạc vẫn lầm tưởng bấy lâu nay.

Đôi nét về nhạc sỹ Anh Thy

(Nguồn: wikipedia.com)

Nhạc sỹ Anh Thy. Ảnh: wikipedia.

Anh Thy (1944 – 1973) là một nhạc sĩ chuyên viết về chủ đề Hải quân Việt Nam Cộng hòa. Hai ca khúc phổ biến trước năm 1975 của anh là Hoa biển & Lính mà em.

Anh Thy tên thật là Phạm Văn Khổn, sinh ngày 20 tháng 1 năm 1944 tại Thái Bình. Từ nhỏ, anh đã theo gia đình di cư vào Nam.

Năm 1964, anh nhập ngũ Quân lực Việt Nam Cộng hòa và theo học tại Trung tâm huấn luyện Hải quân Nha Trang. Sau khi tốt nghiệp, anh được điều về Hải đoàn Xung Phong 32 một thời gian trước khi về công tác tại Phòng Tâm lý chiến trực thuộc Bộ tư lệnh Hải lực Việt Nam Cộng hòa cùng với một số nhạc sĩ khác như Mặc Thế Nhân, Nguyễn Vũ,… Từ đó, anh bắt đầu sáng tác nhạc về chủ đề Hải quân Việt Nam Cộng hòa với bút danh Anh Thy và được thăng đến hàm Trung sĩ.

Đừng gọi anh bằng chú (Anh Thy)

Dòng Nhạc Xưa vừa nhận được phản hồi của một người yêu nhạc cho bài viết về nhạc sỹ Diên An, tác giả “Vết thương cuối cùng” mà theo đó bản “Đừng gọi anh bằng chú” không phải của Diên An – Nguyễn Văn Để mà là của nhạc sỹ Anh Thy. Tìm hiểu thêm trên internet và vài nguồn tư liệu đáng tin cậy, chúng tôi cho rằng ca khúc vui tươi “Đừng gọi anh bằng chú” đúng là của Anh Thy, một nhạc sỹ trước 1975 chuyên viết cho binh chủng Hải Quân. Qua bài viết này, chúng tôi xin chân thành cảm ơn đóng góp của bạn yêu nhạc và cũng nhân dịp này xin minh oan cho sự lầm lẫn không đáng có giữa hai nhà nhạc sỹ Diên An – Nguyễn Văn Để và Anh Thy – Phạm Văn Khổn.

Đừng gọi anh bằng chú (Anh Thy). Ảnh: t-van.net

“Đừng gọi anh bằng chú” bị cấm, em gái tác giả lên tiếng

(Nguồn: bài viết của tác giả Nguyễn Hằng đăng trên dantri.com.vn ngày 2017-04-12)

Ca khúc “Đừng gọi anh bằng chú” thường được chú thích là của nhạc sĩ Diên An nhưng trên thực tế đây lại là tác phẩm do nhạc sĩ Anh Thy sáng tác. “Gia đình chúng tôi luôn thắc mắc, vì sao ca khúc này bị cấm lưu hành?”, em gái cố nhạc sĩ Anh Thy- bà Phạm Thị Nguyệt giãi bày.

Những giọng ca vàng: Lê Uyên & Phương

Trong số những cặp song ca thành công trong dòng nhạc Việt, Lê Uyên & Phương xứng đáng được xem như là một trong những đôi bạn diễn có nhiều ấn dấn khó phai mờ nhất. Dòng Nhạc Xưa xin giới thiệu đôi nét về hai nghệ sỹ tài hoa này qua một bài viết của tác giả Trần Chí Phúc. Qua đó cũng xin được một lần nữa chúc chị Lê Uyên nhiều sức khỏe và tiếp tục cống hiến cho văn nghệ Việt Nam và chúc linh hồn nhạc sỹ Lê Uyên Phương vui hưởng hạnh phúc miền cực lạc!

Tình khúc cho em (Lê Uyên Phương). Ảnh: AmNhacMienNam.blogspot.com

Kỷ niệm 16 năm ngày nhạc sĩ Lê Uyên Phương qua đời

(Nguồn: bài viết của tác giả Trần Chí Phúc đăng trên sbtn.tv ngày 2015-06-29)

Theo lời kể của ca sĩ Lê Uyên lúc đó là Lâm Phúc Anh, tuổi 15, từ Sài Gòn lên Đà Lạt học trung học là mối lương duyên của họ khá thú vị. Cô gái ở trọ một căn nhà và đã thấy có một chàng trai ở đầu hẻm nhìn cô với đôi mắt trìu mến, ánh mắt đó cho cảm giác lạ.