Có những địa danh được cả nước biết đến nhờ những trang sử hào hùng.
Có những vùng đất nổi tiếng bởi danh lam thắng cảnh hay đặc sản địa phương.
Nhưng cũng có những nơi đi vào lòng người bằng một con đường rất khác – âm nhạc.
Nhắc đến Cà Mau, nhiều người ngân nga Áo mới Cà Mau. Bạc Liêu đi vào lòng người yêu nhạc qua Dạ cổ hoài lang, còn vùng Ngã Bảy được nhắc nhớ qua câu chuyện đầy duyên nợ trong Tình anh bán chiếu. Riêng Miệt Thứ, với biết bao thế hệ người Việt, lại hiện lên qua giai điệu ngọt ngào và đậm tình quê của Em về Miệt Thứ.
Điều thú vị là không ít người đã thuộc lòng bài hát nhưng chưa một lần đặt chân đến vùng đất ấy. Thậm chí, nhiều người vẫn băn khoăn: Miệt Thứ là nơi nào?
Trong tâm tình đó, Dòng Nhạc Xưa xin giới thiệu bài viết này như một lời mời cùng người yêu nhạc tìm về một vùng đất, một giai điệu và những ký ức tưởng chừng đã lùi xa theo năm tháng, nhưng vẫn còn sống mãi trong âm nhạc Việt Nam.
Miệt Thứ – Một vùng đất được đặt tên từ những con kênh
Miệt Thứ không phải là tên của một tỉnh hay một huyện. Đây là tên gọi của một vùng văn hóa – lịch sử ở miền Tây Nam Bộ.
Tên gọi “Miệt Thứ” bắt nguồn từ hệ thống các địa danh nằm dọc kênh Xẻo Rô. Trong quá trình khai phá vùng đất này, người dân đã đặt tên cho các con rạch, cây cầu và khu dân cư theo số thứ tự: Thứ Hai, Thứ Ba, Thứ Tư… đến Thứ Mười Một. Theo thời gian, những địa danh ấy hợp thành một vùng rộng lớn mà người dân quen gọi là Miệt Thứ.
Trước đây, Miệt Thứ thuộc tỉnh Kiên Giang. Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính năm 2025, vùng này thuộc tỉnh An Giang. Dẫu vậy, trong đời sống thường nhật cũng như trong văn học và âm nhạc, cái tên Miệt Thứ vẫn được gìn giữ nguyên vẹn như một biểu tượng của miền Tây Nam Bộ.
Những cánh rừng tràm, những con kênh nối dài đến tận chân trời, những chiếc xuồng ba lá lặng lẽ xuôi theo dòng nước và những xóm làng hình thành từ công cuộc mở đất đã tạo nên bản sắc rất riêng của vùng đất này.
Có lẽ chính vẻ đẹp bình dị ấy đã trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều văn nghệ sĩ.
Khi Hà Phương đưa Miệt Thứ vào âm nhạc
Trong số những ca khúc viết về miền Tây, “Em về Miệt Thứ” của nhạc sĩ Hà Phương có lẽ là tác phẩm gắn bó sâu đậm nhất với vùng đất này.
Theo những chia sẻ của nhạc sĩ, cảm hứng sáng tác bắt nguồn từ câu chuyện có thật về một cô gái vì yêu mà chấp nhận theo chồng về Miệt Thứ – vùng đất khi ấy còn hoang sơ, nhiều gian khó.
Ông không kể câu chuyện bằng những biến cố lớn.
Ông chỉ chọn những điều rất đời.
Một cô gái rời quê.
Một người mẹ tiễn con.
Một miền đất mới còn nhiều thiếu thốn.
Chính sự giản dị ấy lại tạo nên sức lay động bền bỉ của ca khúc.
đọc tiếp
