Mở đầu
Mới đây, một độc giả ở Hoa Kỳ gửi thư hỏi Dòng Nhạc Xưa có bài “Bình Minh Trên Đảo Hoàng Sa” của nhạc sĩ Hoàng Bích hay không. Bác nhớ mình được nghe bài này từ năm 7 tuổi, vào năm 1957, và còn nhớ đây là một bài có giai điệu hay, lời ca cũng hay.
Chúng tôi đã đi tìm. Tư liệu về bài hát này rất ít, nhưng vẫn còn một dấu vết đáng quý, và xin được chia sẻ cùng quý độc giả.
Nhạc sĩ Hoàng Bích là ai?
Theo một bài viết của Báo và Phát thanh, Truyền hình Đà Nẵng (đăng ngày 28/1/2014), Hoàng Bích là bút danh của Trần Hữu Đẩu, vừa là nhạc sĩ vừa là một nhà giáo.
Xin lưu ý để tránh nhầm lẫn: ngoài ông còn có những người cùng tên Hoàng Bích hoặc tên gần giống, như nhạc sĩ Nguyễn Hoàng Bích (sinh năm 1953, Quảng Nam) hay nhạc sĩ Ngọc Bích. Đây là những người khác, không phải tác giả của bài hát này.
Một chuyến đi ra Hoàng Sa
Bài báo nói trên cho biết ông từng có một chuyến đi thực tế ra quần đảo Hoàng Sa. Cảnh sắc nơi đảo xa đã làm ông xúc động, và từ đó ông viết nên nhạc phẩm “Bình minh trên đảo Hoàng Sa”.
Điều này cho thấy bài hát ra đời từ trải nghiệm thật của người sáng tác, chứ không chỉ là một bài ca viết theo đề tài.
Dấu mốc 1957
Theo tư liệu được bài báo trích lại, nhạc phẩm được cấp phép xuất bản số 906/XB, ngày 17/6/1957, do Nha Thông tin Nam phần cấp. Mốc thời gian này trùng với ký ức của vị độc giả đã nghe bài hát năm 1957.
Đó cũng là thời kỳ Hoàng Sa còn là đề tài gần gũi với người dân miền Nam. Một bài hát về “bình minh trên đảo Hoàng Sa” hẳn đã có chỗ trong đời sống văn nghệ thuở ấy.
Những điều chúng tôi chưa tìm được
Xin nói thẳng để quý độc giả cùng giúp:
- Chưa tìm được tờ nhạc, bản thu âm hay lời bài hát.
- Chưa biết ca sĩ nào đã trình bày, hay bài được hát trong dịp nào.
- Chưa có tiểu sử đầy đủ của tác giả.
Nhờ quý độc giả cùng tìm
Nếu quý vị còn giữ tờ nhạc in năm 1957, từng nghe hoặc hát bài này, hoặc biết người thân, học trò của thầy Trần Hữu Đẩu, xin liên hệ với Dòng Nhạc Xưa qua mục Liên hệ trên website. Mỗi mẩu ký ức đều giúp bài hát này không bị lãng quên.
Nguồn tham khảo: Lưu Anh Rô, “Người Quảng với Hoàng Sa mùa xuân ấy”, Báo và Phát thanh, Truyền hình Đà Nẵng, 28/1/2014 (https://baodanang.vn/nguoi-quang-voi-hoang-sa-mua-xuan-ay-3119534.html).